Sound Design Handbook
Εισαγωγή
Aν διαβάζεις αυτό, μάλλον έχεις μπει κι εσύ στο τριπάκι του Sound Design. Το ξέρω, είναι φοβερό, αλλά όταν ξεκινάς, είναι λίγο χάος. Πού βρίσκω ήχους; Ποιο πρόγραμμα κατεβάζω; Πώς στο καλό οργανώνω όλα αυτά τα αρχεία;
Δεν θα το κουράσω. Αυτό το blog είναι ακριβώς αυτό: οι σκέψεις μου, κατευθείαν από τη δικιά μου εμπειρία, τη δικιά μου γνώμη και το ψάξιμο που έχω ρίξει. Σκοπός μου είναι να σου πω, όσο πιο απλά γίνεται, τι δούλεψε για εμένα και ποιος δρόμος είναι ο πιο ασφαλής για να ξεκινήσεις.
Δεν είμαι κάποιος γκουρού, απλά μοιράζομαι όσα έχω μάθει και όσα έχω ψάξει. Θα τα πιάσουμε όλα: που θα βρεις ηχητικά στοιχεία, πώς να τα οργανώσεις, ποια DAW αξίζουν τον κόπο και κάποια tutorials να δεις για να ξεκινήσεις δυναμικά
Μια γρήγορη, αλλά σημαντική σημείωση: Θα δεις παρακάτω ότι αναφέρομαι σε 'σπασμένα' προγράμματα και πηγές. Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν παίρνω θέση ούτε ενθαρρύνω κανέναν να παραβιάσει τους νόμους για την πνευματική ιδιοκτησία. Ωστόσο, γνωρίζοντας την πραγματικότητα στην Ελλάδα (ειδικά για φοιτητές ή άτομα με μικρό budget ) η χρήση σπασμένων εκδόσεων για την εξοικείωση με το software αποτελεί συχνά μονόδρομο για την αρχή. Ας πούμε ότι είναι μια πρακτική λύση για να κάνουμε όλοι την εκκίνηση να μπούμε στον χώρο.
Που θα βρω ήχους?
Για σπασμένα sounds ,δοκιμασμένα και αξιόπιστα χωρίς ιούς :
Είναι στα ρώσικα και φαίνεται λίγο περίεργο όμως μην φοβάστε 😊 έχει πολλά και ολόκληρα torrents χωρίς ιούς. Ας πούμε πως είναι το site που έχει σχεδόν τα πάντα.
Αυτό είναι πιο καλοφτιαγμένο site , όμως τα κατεβάζει σε parts και αργά εκτός αν πληρώσεις και επίσης δεν τα έχει όλα όπως το άλλο. Όμως είναι πιο εύχρηστο στην έρευνα libaries.
Το soundly εκτός από πρόγραμμα για οργάνωση βιβλιοθηκών έχει και συνδρομή για ήχους, το χρησιμοποιούν ελληνικά studio για την τηλεόραση και είναι μια χαρά. Σίγουρα αν κατεβάσεις και δικούς σου ήχους θα είναι πιο πλήρες το πακέτο επιλογών σου.
Ένας όχι τόσο συνηθισμένος τρόπος στο bussines του ήχου για εικόνα, είναι να έχεις ένα subscription σε ένα τέτοιο site που έχει ηχητικά εφέ. Προσωπικά το δοκίμασα για 1 μήνα και μπορώ να πω ότι βολεύει όταν θες να βρεις έναν συγκεκριμένο ήχο , διότι σου γλυτώνει χρόνο από το να κατεβάζεις ολόκληρα libraries ώστε να βρεις τον ήχο που θες. Οι ήχοι στο συγκεκριμένο site είναι πολύ sharp και απευθύνεται κυρίος σε monders.
LIBRARIES:
-Boom Library
-Sound Ideas
-Blastwave FX
-Bluezone Corporation
-Just Sound Effects
-The Hollywood Edge
-Big Room SOund
-Household
Η boom library φαίνεται να είναι αυτή με τα πιο πολλά libraries και πιστεύω είναι η εταιρία που πρέπει να ψάξετε πρώτη καθώς διαθέτει ότι χρειάζεστε.
Πως οργανώνω και χρησιμοποιώ τα sounds?
Αν κατεβάσατε πολλά libaries και τα θέλετε οργaνωμένα και όμορφα κατεβάζετε αυτό το οποίο εντοπίζει όλους τους ήχους και σε βοηθάει να τους βρίσκεις πιο γρήγορα όταν τους χρειαστείς:
Δείτε tutorials είναι πολύ εύκολο το πως λειτουργεί. Το χρησιμοποιούν όλοι, είναι must!
Εναλλακτική και δωρεάν επιλογή είναι το Soundly είναι μια χαρά και διαθέτει τα industry standarts.
Τι DAW να χρησιμοποιήσω?
Το Industry Standar στο Post Production, όσον αφορά ταινίες και Video Games είναι το ProTools της Avid. Όμως δεν υπάρχει σπασμένο (τουλάχιστόν σε έκδοση που να μπορεί να στηρίξει τα σημερινά δεδομένα) και είναι πολύ πιο ακριβό σε σχέση με τα υπόλοιπα DAW. Αν η παραγωγή του ήχου χρησιμοποιήσει protools σε όλα τα μέρη της (Διαλόγους, Sound Design, Foley και Mix) τότε είναι μονόδρομος, καθώς μάλιστα η τελική μίξη πιθανόν να γίνει σε κονσόλα που υποστηρίζει μόνο protools. Κοστίζει περίπου 2000ευρο, αλλά πιστεύω με λίγο ψάξιμο μπορείτε να βρείτε και ποιο φτηνά. Μπορείτε όμως να πληρώνεται μηνιαία συνδρομή των 100ευρο σε περίπτωση που δεν επιθυμείτε να το αγοράσετε και θα το πρότεινα όταν έχετε αναλάβει μια δουλειά σε κάποια ταινία.
Άλλα DAWs που μπορείτε κάλλιστα να κάνετε sound design είναι το Nuendo, Cubase, Reaper και Ableton. Με τις γνώσεις που έχω αυτή την στιγμή πρoτίνω safe επιλογή Νuendo καθώς είναι σχεδιασμένο για post production και διαθέτει plugins, presets, δικό του sound library και ADR* . Το Reaper είναι και αυτό σχεδιασμένο για post production όμως δεν το έχω δουλέψει αρκετά για να σας πω την γνώμη μου sorry 😓. To Cubase πολύ καλό αλλά σε σχέση με το Nuendo υστερεί για post production. Το Ableton είναι κατά την γνώμη μου το πιο εύχρηστο στο editing στο sound design αλλά όσοι το επιλέξετε θα πηγαίνετε κόντρα στην φύση του, καθώς δεν έχει timeline με framerate και 5.1,7.1 κτλπ. Σίγουρα δηλαδή στο μέλλον θα αναγκαστείτε να αλλάξετε daw και να μάθετε ένα καινούργιο όπως έκανα εγώ.
Για όσους ξεκινάνε τώρα ή δεν έχετε λεφτά για protools, προτείνω το Nuendo και επικεντρωθείτε εκεί.
*Eίναι Cubase με extra πράγματα για sound design πχ Dobler effect, reverb με impolse responses και voise designer για εξωγήνους, τέρατα και ρομπότ. Επίσης έχει randomizer για ήχους ώστε να μην ψάχνεστε να βρείτε και να φτιάξετε τον ίδιο ήχο διαφορετικά που ακούγεται πολλές φορές στις σκηνές, παράδειγμα βήματα. Και άλλα πολλά!
Πώς ξεκινάω και τελειώνω ένα Project ?
Λοιπόν όταν ξεκινάμε ένα sound design βλέπουμε όλο το βίντεο και κανονικά (αν είναι ταινία μικρού και μεγάλου μήκους) θα πρέπει να φτιάξουμε ένα sound script, στο οποίο θα χωρίσουμε όλο το ταινιάκι σε σε σκηνές. Παρόλα αυτά αν απλά κάνετε ένα sound design για αρχή, είτε για practise, είτε απλά επειδή θέλετε να κάνετε ένα μικρό μήκους το οποίο δεν θα το αναλάβει κανένας άλλος παρά μόνο εσείς, δε χρειάζεται να το κάνετε. Απλώς έτσι ξεκινάμε όταν κάνουμε μια ταινία κανονικά. Συνήθως ο sound supervisor μαζί με τον σκηνοθέτη φτιάχνουν ένα soundscript και μετά το στέλνουν στο sound designer και στην ομάδα foley και έτσι δημιουργούν το project. Εκτός από σκηνές έχει λίστα με ήχους που χρειάζονται και notes. Στο στούντιο που δούλευα κάναμε σειρές για την ERT και ταινίες , δεν είχαμε ποτέ sound script γιατί κανένας δεν πλήρωνε για αυτό το πράγμα.
Είτε με, είτε χωρίς Script, πριν πάμε στο DAW πρέπει να αντιληφθούμε το τι είδους είναι η ταινία μας για να ξέρουμε και τι ύφος και χαρακτήρα θα έχουνε οι ήχοι οι οποίοι θα χρησιμοποιήσουμε. Για παράδειγμα αν είναι μία ταινία για παιδιά τότε τα sounds τα οποία θα βάλουμε ίσως να ναι και τριπλάσια σε μέγεθος πχ σε ένα μαχαίρι μπορούμε να βάλουμε ένα σπαθί, αν ακούγεται πχ μια γροθιά μπορούμε να την κάνουμε τριπλάσια σε μέγεθος ώστε να δίνουμε έμφαση και αυτό αρέσει στα παιδιά. Ένα άλλο παράδειγμα ας πούμε μία δραματική σειρά η οποία παίζει στο netflix τότε ίσως να βάλουμε πιο ρεαλιστικούς ήχους που να το ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και να την αποδώσουν όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστικά γίνεται.
Επίσης κάτι άλλο που είναι καλό να γνωρίζουμε είναι η ιεραρχία των ήχων στο sound design μας. Όπως θα δείτε και παρακάτω στα tutorials που έχω ανεβάσει εντασιακά βασιλιάς είναι ο διάλογος σε μία ταινία, μετά είναι τα spot sound effect (δηλαδή οι στιγμιαίοι ήχοι οι οποία αποδίδουν ρεαλισμό σε δράσης της εικόνας πχ πυροβολισμοί). Μετά από αυτά ποιο σιγά παίζουν τα foley, ρούχα, βήματα και ότι άλλο χρειαστεί. Τέλος το λιγότερο σε ένταση είναι το ambient δηλαδή το περιβάλλον, το οποίο λειτουργεί ως καμβάς για τους υπόλοιπους ήχους και για αυτό το λόγο είναι και το πρώτο που ξεκινάμε να κάνουμε design. Φυσικά και μπορεί σε περιπτώσεις αυτός ο κανόνας να σπάσει!
Αφού λοιπόν είμαστε έτοιμοι πάμε στον DAW και το πρώτο πράγμα που κάνουμε είναι να βάλουμε markers στα σημεία που αλλάζει η θέση της κάμερας και αλλάζουνε και οι σκηνές, αυτό θα μας βοηθήσει ιδιαίτερα στο editing. Επίσης αν κάποιος ήχος ακούγεται πολλές φορές και είναι ο ίδιος, καλό είναι να βάλουμε και εκεί marker ώστε να μη χρειάζεται συνέχεια να ξανά πηγαίνουμε πίσω στο soundminer για να ξανά βρίσκουμε τον ήχο, οπότε τον βάζουμε μία και καλή στα σημεία που θέλουμε. Γενικότερα κάντε τα markers όπως σας βολεύει δεν υπάρχει κάποιος standar τρόπος.
Τώρα είμαστε έτοιμοι να ξεκινήσουμε το sound design το πρώτο πράγμα που κάνουμε είναι να φτιάξουμε τους ήχους του περιβάλλοντος δηλαδή το ambient. Δεν θα πρότεινα να χρησιμοποιείται ένα stereo track απλά για το ambient. Δηλαδή ας πούμε ότι θέλουμε ένα amb για νοσοκομείο, μη βρείτε ένα έτοιμο και απλά το βάλετε, προσπαθήστε να φτιάξετε να δικό σας με πολλά tracks. Επίσης ειδικά όταν έχει αέρα (για παράδειγμα σε έναν εξωτερικό χώρο) καλό είναι να βάζουμε και στο κέντρο ένα μονοφωνικό clip έτσι γεμίζουμε το περιβάλλον εξ ολοκλήρου. Στη συνέχεια αν είναι μεγάλο το ταινιάκι θέλουμε να φτιάξουμε grouptracks στα οποία θα έχουν ονομασία (για την πρώτη φορά που κάνετε design) abcd ή 1234 όπως θέλετε και σας βολεύει. Στα οποία θα οργανώσετε τα spot sound effects και έτσι τα χωρίζουμε σαν δευτερεύοντα, πρωτεύοντα κτλπ. Μπορούμε όμως να χρησιμοποιήσουμε κι ένα group track για ένα design το οποίο θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε πολλούς ήχους δηλαδή για παράδειγμα αν έχουμε ας πούμε μια ραδιενεργή ανωμαλία θα χρησιμοποιήσουμε ένα δικό του ξεχωριστό grouptracks και να κάνουμε εκεί το design. Στα στούντιο χωρίζουν το ταινιάκι σε DX (διάλογοι), FX(ηχητικά εφέ) , MX(μουσική). Εγώ τα ηχητικά εφέ τα χωρίζω σε ΑΜΒ (περιβάλλον) ,SFX(ηχητικά εφέ) και Foley , θα το πρότεινα. Αφού είστε λοιπόν οργανωμένοι και ωραίοι προσπαθήστε να κάνετε το design που θέλετε ως το δυνατόν καλύτερα μπορείτε.
Γενικό tip: δεν χρειάζεται να φτιάξετε για κάθε διαφορετικό ήχο track , καλύτερα να τα έχετε όσο το δυνατόν σε λιγότερα για να βολεύει στην μίξη.
Αφού ολοκληρώστε το design μετά πάει η μίξη του ήχου. Στις ταινίες που παίζουνε στον κινηματογράφο η μίξη του ήχου γίνεται σε κονσόλα αλλά αν απλά είναι το youtube ή κάνετε κάποια δουλειά η οποία θα είναι σε στέρεο ή στο netflix τότε η μίξη μπορεί να γίνεται και επιτόπου στους ήχους. Ουσιαστικά η μίξη ενοποιεί, κρατάει και αφαιρεί τα parts τα οποία πρέπει κατά τη γνώμη αυτού που κάνει τη μίξη να μπουν στην ταινία. Καλό θα είναι η μίξη να μη γίνεται από το ίδιο άτομο που κάνει το sound design διότι ερωτεύεται τα στοιχεία που έχει βάλει και έτσι τα κάνει να ακούγονται όλα ξεκάθαρα και δυνατά και αυτό μπορεί να γίνει κουραστικό καθώς η ταινία πρέπει να έχει ανεβοκατεύματα και peaks ώστε να γίνει πιο εύπετο για τον ακροατή. Οπότε αν το κάνετε εσείς να έχετε στο νου σας να μην είναι συνέχεια στο κόκκινο.
Πως θα βρω βιντεάκια να κάνω εξάσκηση?
Λοιπόν, αν βρείτε ελάτε πείτε μου και εμένα 😂. Πέρα από την πλάκα δεν νομίζω ότι υπάρχουν τσάμπα βίντεο, ούτε σε forums ούτε σε sites. Υπάρχουν βέβαια επί πληρωμή για το protools οπού σου στέλνουν ένα template με κάποιο short film. Επίσης ανά καιρούς κάνουν διαγωνισμούς sound design, όπου φαντάζομαι παίρνεις τζάμπα ένα film (δεν έχω πάρει μέρος για να ξέρω). Αυτό που κάνω εγώ είναι να πηγαίνω στο YouTube και να κατεβάζω κάποιο, αφού το ανεβάσω ξεκαθαρίζω στο descreption ότι δεν είναι το official και τα λοιπά. Σε περίπτωση που θέλετε και διαλόγους τότε τα πράγματα είναι δύσκολα. Ίσως τα καταφέρετε μέσω Ai dialogue isolation ή vocal και μετά με λίγο Rx και DxRevive να μπορέσετε να το φέρετε σε κατάσταση επεξεργασίας.
TUTORIALS γενικά
Foley Footsteps: https://www.youtube.com/watch?v=yjhdPQmX62A
Ableton Video fix issue :https://www.youtube.com/watch?v=Gn0-19IZYns
Sving Private Ryan Sound Design Explaned: https://www.youtube.com/watch?v=Ci3E97pQ5OQ
Cubase/Nuendo sound effects tamplate : https://www.youtube.com/watch?v=pwr3ASZP3dg
Ableton Sound Design: https://www.youtube.com/watch?v=fz-9S0veAyM
ΕDolby atmos: https://www.youtube.com/watch?v=AgCB1SBBaeE
Doppler Effect : https://www.youtube.com/watch?v=MCyTBNlZK-I&list=PL0ydrPd63KncxUMPFxA-ajnHei3pdh-K4
Foley Post Production in ProTools: https://www.youtube.com/watch?v=2uWOarekVGA&t=10s
Notes:
Mixing For Film in PrοTools: https://www.youtube.com/watch?v=kcuFxovmAEY
Notes:
Βάζει Limitter σε όλα τα stems (Groups Tracks) με Thrushold -2 και cealing -2 (Είπε πως αν ήταν τηλεόραση θα το έβαζε -12)
ADR reverb tutorial: https://www.youtube.com/watch?v=n-tFp1UN37M
Video Game Sound Design Tutorial-Footsteps: https://www.youtube.com/watch?v=KHMfVYMhMpg
Slow Motion SFX:
Magic Spells SFX:
Modern Guns SFX:
Μερικά Tips από εμένα για Αρχάριους
1.Χρήσιμο είναι το set up σας να διαθέτει minimum 3 οθόνες ή μια 4κ οθόνη , καθώς θέλετε οθόνη ξεχωριστά για το DAW, το sound miner και την εικόνα του βίντεο. Ίσως και 4 για τους προχωρημένους.
2. Μην καίγεστε να βρείτε ακριβώς τον ήχο που θέλετε! Προσπαθήστε να βρείτε κάποιον ήχο που να μοιάζει ή στην τελική κάντε το foley ή ακόμα να βρείτε κάποιο free sound από το google.
3. Κάποιοι ήχοι γίνονται μόνο με foley, έχετε το στο νου σας ρούχα, περιπλοκές συνεχόμενες κινήσεις όπως όταν πλένει κάποιος τα χέρια του είναι πολύ χρονοβόρο να το κάνετε με libraries. O ΠΙΟ ΓΡΗΓΟΡΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΝΑ ΒΡΕΙΣ ΕΝΑΝ ΗΧΟ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΤΟΝ ΚΑΝΕΙΣ ΕΣΥ.
Comments
Post a Comment